Kan ik als kunstenaar terecht in het sociaal statuut van de zelfstandigen?

Als kunstenaar kunt u terecht in het sociaal statuut van de zelfstandigen. Met ingang van 1 juli 2003 kunnen artiesten aansluiten bij een sociaalverzekeringsfonds.
Tot dusver was dit onmogelijk want op artiesten rustte al jaren het onweerlegbaar vermoeden werknemer te zijn. Dit vermoeden is nu weerlegbaar.
Wie als artiest zijn eigen vennootschap heeft, hoort als mandataris sowieso thuis in het zelfstandigenstatuut.

Meer dan 'schouwspelartiesten'
De nieuwe regeling slaat op het brede scala van kunstenaars die zich wijden aan "de creatie en/of interpretatie van artistieke oeuvres in de audiovisuele en de beeldende kunsten, in de muziek, de literatuur, het spektakel, het theater en de choreografie".
De tot dusver bestaande regeling viseerde enkel de schouwspelartiesten.

Werknemer, tenzij
In principe blijft op artiesten het vermoeden rusten dat zij voor de sociale zekerheid werknemer zijn, maar zij kunnen zich inschrijven bij een socialeverzekeringsfonds wanneer zij menen dat zij "echte" zelfstandige kunstenaars zijn en aantonen dat zij niet in een socio-economische afhankelijkheid verkeren t.a.v. hun opdrachtgevers.

Dit laatste is uiteraard een feitenkwestie. U zal bijvoorbeeld moeten aantonen dat:

• u investeringen heeft gedaan
• u  ondernemingsrisico draagt
• het artistieke beroep continu uitoefent
• als artiest voldoende bruto-/netto-inkomsten heeft gerealiseerd
• u voor een voldoende aantal opdrachtgevers werkt

Opgelet! Een inschrijving bij een socialeverzekeringsfonds of een btw-nummer kunnen op zich niet gelden als bewijs van socio-economische zelfstandigheid.

Kunstenaarscommissie
Het RSVZ en de RSZ zetelen elk met 2 afgevaardigde ambtenaren in een speciale commissie, voorgezeten door een magistraat. Die commisie behandelt (o.a.) de aanvragen van artiesten die voor hun zelfstandigheid een extra garantie willen hebben via de zelfstandigheidsverklaring.
Dit attest geeft voor 2 jaar de zekerheid dat men voor het omschreven werk inderdaad zelfstandige is. Als blijkt dat men aan de commissie echter niet de hele waarheid verteld heeft en men valt door de mand, dan kan men de zelfstandigheidsverklaring kwijtspelen.